Kada je sredinom 15. veka Kruševac pao pod tursku vlast, crkva Lazarica izgubila je dotadašnju namenu. Turci su njen krov iskoristili kako bi od olova napravili saraj za velikog vezira, a jedno vreme služila im je čak i kao štala. Ipak, nije pala u zaborav. Prvu obnovu crkva Lazarica doživela je u 19. veku kada je grad Kruševac pripojen Kneževini Srbiji. Arhitekta koji je bio zadužen za njen izgled želeo je da sačuva njenu autentičnost i gradio ju je vodeći se njenim izgledom kakav je imala u 15. veku.

Njen autentični izgled narušen je 40-ih godina 19. veka, kada je na presto stupio knez Aleksandar Karađorđević. Svoje gotovo najveće umetničko bogatstvo crkva Lazarica izgubila je onog trenutka kada su njena fasada i freske, orunule pod uticajem godina, potpuno prekrečene. Međutim, esnafska udruženja iz Kruševca iskoristili su svoj umetnički dar i uradila vrlo raskošan ikonostas.

U 19. veku, crkva Lazarica je doživela još jednu obnovu, a to je bilo 1889. godine prilikom obeležavanje 15-ogodišnjice Kosovskog boja. Najznačajnija promena bilo je uklanjanje zapadne kupole na čije mesto je postavljena kula sa satom. Spoljašnji izgled se, međutim, nije menjao sve do 20. veka.

Veoma važna promena u 20. veku, čiji je „krivac“ Pera Popović, tiče se i restauracije unutrašnjeg dela crkve. Naime, uklonjene su freske oslikane u 19. veku čime je otkriven stari živopis iz vremena kada je sagrađena. One je i do dan danas krase i time čine deo duge i bogate istorije.

Crkva Petra i Pavla u Rasu podseća svojom arhitekturom na gruzijske i italijanske crkve iz perioda od 7. do 9. veka, ali o tome da je ipak krasi jedinstvenost govori i činjenica da je uvrštena na UNESCO-vu listu svetske kulturne baštine.

Za vreme vladavine Nemanjića, crkva Petra i Pavla mesto je vrlo značajnih zbivanja. Ovde je, recimo, Nemanja kršten po pravoslavnom obredu. Takođe, na ovom mestu održao se i sabor protiv bogumila, a kod Petrove crkve 1196. godine Nemanja Stefanu Prvovenčanom predaje presto. Crkva Petra i Pavla takođe je, od toga vremena, sedište raške episkopije.

Crkva je mnogo puta stradala, a u 19. veku je čak i oduzeta od strane Turaka koji su je pretvorili u vojni magacin. Međutim, samo par godina pre Prvog svetskog rata ponovo će postati jedan od najznačajnijih duhovnih centara. Valja pomenuti i to da je u 18 .veku crkva Petra i Pavla imala rang mitropolije, a nešto kasnije raška eparhija pripojena je prizrenskoj.

Danas, centralni deo crkve ima oblik krsta i osmostranu kupolu čije su strane nejednake. Što se unutrašnjeg dela tiče, među najmlađim slojevima otkrivenih živopisa vide se, između ostalog, i figure Svetog Mateja, Svetog Jovana, Svetog Nikole, deo kompozicije Bogoridičinog Uspenja…

Crkva Petra i Pavla okružena je pravoslavnim grobljem. Ono što je interesantno jeste da su spomenici pravljeni u obliku vrlo niskog sanduka na kome je urađena kontura čoveka. Glave pokojnika neretko su kombinovane sa različitim geometrijskim oblicima, a spomenici potiču iz perioda od 16. do 19. veka.

Crkva Ružica nalazi se u jednom, po mnogima, od najlepših delova srpske prestonice – na Kalemegdanu. Prvobitna crkva sagrađena je još u 15. veku, ali je svakako pretrpela brojne nezgode, pa između ostalog pretvorena je i u barutanu. Međutim, 1867. godine knez Mihailo prima od Ašir-paše ključeve grada, a crkva Ružica se obnavlja.

Crkva Ružica zadužbina je kralja Aleksandra Karađorđevića i posvećena je Roždestvu presvete Bogorodice. Kralj nije štedeo ni pare i s obzirom da nikoga nije želeo da primorava da donira novac u crkvu, gotovo da je sve izgrađeno isključivo zahvaljujući njegovom novcu. Kada je Beograd tokom Drugog svetskog rata bio okupiran, crkva Ružica nije radila sve do oslobođenja.

Pred samim ulazom u crkvu nalaze se dve statue izrađene od bronze. Jedna statua je kosovski junak, a druga srpski vojnik koji na glavi nosi šajkaču. One su delo arhitekte Krasnova i postavljene su ovde još 1924. godine kao čuvari crkve, ali i čitavog srpskog naroda.

Blizu crkve sagrađena je i kapela Svete Petke ispod koje se nalazi izvor vode koja je nadaleko poznata kao čudotvorna, pa neki dolaze da je piju u nadi da će sebe ili bližnje izlečiti od opakih bolesti ili pak neke druge nesreće.

Eksterijer crkve

Projekat novog hrama napravili su Branko i Petar Krstić, braća i profesori Arhitektonskog fakulteta u Beogradu. Crkva Svetog Marka sagrađena je po ugledu na Gračanicu, zadužbinu kralja Milutina koja se nalazi na Kosovu. Reč je o srpsko-vizantijskom stilu, pri izgradnji su korišćeni isključivo prirodni materijali, a spoljni zidovi su u dve boje.

Enterijer crkve

Crkva Svetog Marka , bar što se tiče njene unutrašnjosti, još uvek nije kompletno završena. Potrebno je još mnogo ukrašavanja, ali postojeće freske svakako je i sada čine veličanstvenom. Na samom ulazu u crkvu, iznad vrata, nalazi se ikona svetog apostola Marka po kome i nosi naziv. Urađena je u mozaiku i to davne 1961. godine. Časna trapeza urađena je od mermera baš kao i ikonostas. Sa desne strane oltara nalazi se još jedan, ali znatno manji olatar, koji je posvećen despotu Stefanu Lazareviću. Po ulasku u hram, sa desne strane može se videti grobnica cara Stefana Dušana u kojoj počivaju njegove mošti donete iz Prizrena.

Samo neke od najvrednijih ikona kojima se crkva ponosi su Bogorodica sa Hristom, vrlo stara ikona koja potiče još iz 16. veka, Sveti Nikola na prestolu, ikona Strašni sud iz 19. veka, Sveti Georgije ubija aždaju iz 20. veka, ali i mnoge druge izuzetne vizuelne i duhovne lepote.

Parohija je osnovana još 1947, a Crkva Svetog Save u Parizu onakva kakva danas postoji sagrađena je 1984. godine na mestu na kome je nekada počivala neo-romanska protestantska crkva, a danas je ovde smeštena eparhija srpske pravoslavne crkve za Francusku, Portugaliju, Španiju, Luksemburg, Belgiju i Holandiju.

S obzirom da su Srbi iz svih krajeva svoje zemlje dolazili u Pariz u sve većem i većem broju ne bi li našli posao i zaradili više, bilo je neophodno sagraditi jednu ovakvu crkvu. Do njene izgradnje, sedište eparhije nalazilo se u rumunskoj pravoslavnoj crkvi, koja je vrlo brzo postala mala, pa će se od 1962. iznajmljivati već pomenuta protestantska crkva koja će se 1984. adaptirati za Pravoslavnu službu.

Crkva Svetog Save omogućuje Srbima koji su se ovde naseleli da sačuvaju svoja znanja iz veronauke, da slušaju predavnja na maternjem jeziku, pišu ćirilicom i tako nikad ne zaborave odakle potiču. U crkvi postoji i hor u kome osim Srba peva i jedna grupa Gruzina. Hor svake nedelje poje u hramu, a tu su i mlade devojke koje pevaju bogomoljačke pesme Vladike Nikolaja.