Obrazovanje

Otac Andrija je bio trgovac, a poginuo je u Hercegovačkom ustanku, dok je majka Jovanka budnim okom motrila na Jovana, njegovu mlađu sestru, ali i svoju decu iz prvog braka. Nakon osnovne škole koju je pohađao u Sarajevu, Jovan Dučić upisuje trgovačku školu u Mostaru želeći da krene očevim stopama. Ubrzo potom odlučuje se za učiteljsku školu, te na njoj diplomira u Somboru. Ipak, kao učitelj je radio svega nekoliko godina. Zbog patriotskih pesama koje piše, Jovan Dučić biće proteran iz Bijeljine u kojoj je tada živeo i radio, zbog čega se posle toga vrlo teško zapošljavao.

Godine 1899. odlučuje da upiše Filozofsko-sociološki fakultet i odlazi u Ženevu u kojoij će provesti dosta vremena i po završetku studija. Iako preko granica svoje zemlje, Jovan Dučić održava veze sa piscima iz Mostara i sarađuje sa mnogim listovima kao što su „Zora“ (koju je osnovao sa Aleksom Šantić), „Službeni glasnik“, „Letopis“.

Pesnik-diplomata

Pošto je završio prava, od 1910. počinje svoju karijeru u diplomatskoj službi i biva postavljen za atašea u poslanstvu u Carigradu, a potom i u Sofiji. Radeći, proputovao je čitav svet, pa je tako bio i otpravnik poslova u poslanstvima u Kairu, Rimu, Atini i Madridu, a bio je i poslanik i u Budimpešti i Bukureštu.

Pred početak Drugog svetskog rata, Jovan Dučić odlazi u SAD gde će od tada, pa sve do svoje smrti, voditi Ilinoisu, organizaciju koju je osnovao Mihajlo Pupin, a koja predstavlja srpsku dijasporu u Americi.

Svoju prvu zbirku pesama objavio je 1901, a njegova celokupna poezija odiše dubokim osećanjima i zbog nje će ostati upamćen vekovima unapred. No, pokazao se i kao izvrstan pisac proze, a njegovo „Blago cara Radovana“ prava je riznica mudrosti.

Osnovnu školu kao i gimnaziju Meša Selimović završava u rodnoj Tuzli, a u Beograd dolazi 1930. godine kada upisuje srpskohrvatski jezik i jugoslovensku književnost na Filozofskom fakultetu. Diplomirao je četiri godine kasnije od kada do početka Drugog svetskog rata radi kao profesor u gimnaziji svoje rodne Tuzle.

Zbog saradnje sa Narodnooslobodilačkim pokretom, Meša Selimović je uhapšen 1942. godine, a biva pušten samo godinu dana kasnije. Te iste godine, 1943, postaće član Komunističke partije Jugoslavije i Agitprop-a, a izvesno vreme bio je i na funkciji političkog komesara Tuzlanskog partizanskog odreda.

Kada se rat završio, Meša Selimović okreće se prilično mirnijem životu ispunjenim pisanjem velikih dela koja danas svi rado čitamo. Godine 1947. preseliće se u Sarajevo i tamo raditi pre svega kao profesor Više pedagoške škole, zatim kao docent na Filozofskom fakultetu, bio je umetnički direktor “Bosna-filma”, zatim direktor drame Narodnog pozorišta, ali i glavni urednik “Svetlosti”.

Dela

Njegovo najpoznatije delo jeste “Derviš i smrt”, objavljeno 1966. godine, a delo je reakcija na režim tadašnjeg predsednika Jugoslavije Josipa Broza Tita. Glavni junag Selimovićevog romana je Ahmed Nurudin, derviš, a knjigu je posevtio svojoj životnoj saputnici Darki za koju kaže da mu je bila veliki prijatelj i podrška u svakom trenutku.

Međutim, pored ovog, Meša Selimović napisao je i brojna duga vredna dela: “Tvrđava”, “Ostrvo”, “Krug”, “Tuđa zemlja”, “Eseji i ogledi”, “Uvrijeđeni čovjek”, “Prva četa”, “Tišine”, “Magla i mesečina”, “Za i protiv Vuka”, a 1958. napisao je i sceario za film “Noć i jutra”.

Od 1988. godine za najbolji roman uručuje se nagrada “Meša Selimović” koja podrazumeva reljef sa likom ovog velikog pisca, povelju, ali i novčanu nagradu.

Detinjstvo

Osnovnu školu Branko Ćopić završio je u selu Hašani u kome je i rođen, gimnaziju u Bihaću, a školovanje natsavlja na Filozofskom fakultetu u Beogradu na kome diplomira 1940. godine. Još kao dete je pokazivao veliko interesovanje za knjigu, a ni talenat za pisanje nije mogao da prođe neopaženo još u nižim razredima osnovne škole. Njegovo prvo odštampano delo objavljeno je 1928. godine u omladinskom časopisu „Venac“ kada je imao samo 14 godina, a 1939. dobio je nagradu „Milan Rakić“.

Njegov avanturistički duh najviše je dolazio do izrađaja pri učešću u Drugom svetskom ratu kada je, osim boreći se, bio i ratni dopisnik zajedno sa svojim velikim prijateljem Skenderom Kulenovićem koji mu je bio i kum.  Kada se rat završio, Branko Ćopić počeo je da uređuje nekoliko dečijih listova u Beogradu i tada shvata da je književnost ono što ga ispunjava i čemu želi da se posveti.

Velika dela

Branko Ćopić pisao je priče za decu, romane, pesme, pripovetke, komedije. U svojim delima veliku pažnju pridaje kritici tadašnje vlasti, pa će zbog jedne takve satirične priče objavljene u časopisu „Jež“ biti oštro osuđivan. No, to ga neće sprečiti da nastavi da stvara po svom nahođenju.

Piščev talenat ogleda se, između ostalog, u načinu na koji humorom prožima svoja dela. Vrlo vešto ga koristeći, otkriva brojne mane tadašnjeg čoveka i vremena u kom se nalazi.

Neka od njegovih najpoznatijih dela su „Doživljaji Nikoletine Bursaća“, „Bašta sljezove boje“, „Osma ofanziva“, „Orlovi rano lete“ i mnoga druga ništa manje vredna od navedenih. Veći deo njih prevođen je na čak 11 svetskih jezika. Za svoj, malo je reći uspešan, književni rad, Branko Ćopić nagrađen je, između ostalog, i „Njegoševom nagradom“ i „Nagradom AVNOJ-a“ 1972. godine. Umire 1984. u Beogradu u svojoj 69. godini života.