Na Vidiku Magazin» slikar

Paja Jovanović – moć u ruci

Administrator — Tue, 27 Sep 2011 13:29:52 +0000

Paja Jovanović, najznačajniji predstavnik akademskog realizma i jedan od najvećih srpskih slikara 20. veka, rođen je 1859. godine u Vršcu. Još kao vrlo mali počeo je da se interesuje za slikarstvo u čemu ga je podržavao i pomagao mu otac Stevan Jovanović, inače tada poznati vršački fotograf koji je i sam gajio ljubav prema ovoj vrsti umetnosti. Tako je Paja Jovanović još kao dete znao da provodi sate i sate u crkvi pokušavajući da na papir prenese ono što vidi na njenim zidovima. Nedugo potom bilo je potrebno da se za reljefe na zvonima crkve izrade crteži svetaca, te Jovanovićev talenat biva otkriven. Sa samo četrnaest godina Paja Jovanović dobija porudžbinu i što je još važnije mogućnost da se upiše na slikarsku Akademiju u Beču.

Studije je završio za samo tri godine. Međutim, tu nije stao. Želeo je da se usavršava i tako postao jedan od najboljih učenika Leopolda Karla Milera, izuzetno cenjenog slikara toga doba.

Za vreme studija nasikao je neke od svojih najpoznatijih slika među kojima su Ranjeni Crnogorac, Guslar, Borba petlova, Izdajica, Kićenje neveste i mnoge druge koje su oduševile čitav svet. Svoje prvo priznanje dobija 1882. godine u Beču za sliku Ranjeni Crnogorac koja je bila izložena na godišnjoj izložbi Akademije koju je pohađao. Ova slika donela mu je prvu nagradu, ali i carsku stipendiju.

Samo godinu dana kasnije seli se u London gde potpisuje ugovor za galeriju Frenč. Iz Londona će nekoliko godina kasnije preći da živi u Minhen, potom u Pariz, da bi se na kraju ponovo vratio u Beč. Tamo umire 1957. godine, ali se urna sa pepelom po njegovoj poslednjoj želji prenosi u voljeni Beograd.

Godine 1970. otvoren je Legat paje Jovanovića gde su izložene slikareve slike, spisi, fotografije, nešto od sačuvanih ličnih stvari, odlikovanja, priznanja, medalje, diplome, ali i štafelaj na kome počiva njegova poslednja slika Buket crvenih ruža.

Nadežda Petrović – impresionizam u srcu

Administrator — Fri, 24 Jun 2011 09:12:40 +0000

U Čačku se 12. oktobra 1873. godine rodila jedna od najvećih srpskih umetnica, najznačajnija slikarka 20. veka Nadežda Petrović . Kao dete iz građanske porodice, uvek je nailazila na razumevanje bližnjih kada je interesovanje za umetnost u pitanju, čak joj je i otac Dimitrije Petrović bio nastavnik crtanja čačanske Realne gimnazije. Nadežda je bila učenica beogradske Više ženske škole po čijem je završetku počela da pohađa časove kod očevog prijatelja, slikara Đorđa Krstića.

Krstić kao stvralac slika Studenica,Čačak, Kosovo Polje dao je dobru podlogu slikarki koja će u budućnosti doduše delati apsolutno drugačijim načinom nego u njegovom ateljeu. Prvi učielj pomogao joj je da odebere fakultet koji će pohađati, pa tako Nadežda Petrović odlazi u Minhen gde se upoznaje sa velikim imenima slovenačkog slikarstva Jakopićem, Groharom i Jamom koji su i sami bili na minhenskim studijama.

Nadežda Petrović priredila je svoju prvu izložbu 1900. godine u Beogradu na Velikoj školi i time otpočela svoju uspešnu slikarsku karijeru na domaćem području. Njeni uzori bili su impresionisti sa čijim je radovima imala prilike da se susretne u Minhenu u kom je boravila četiri godine. Zbog odabranog pravca dugo neće biti prihvaćena, šta više, naići će na brojne oštre kritike. Ipak, ostaće verna svom izboru.

Godinu dana Nadežda Petrović boravila je u Francuskoj, u Parizu, gradu koji će je inspirisati da kasnije naslika Most na Seni, Kej na Seni, Bulonjska šuma, Bogorodičina crkva u Parizu. Izlagala je i u Zagrebu, Ljubljani i Rimu, a 1912. godine otvorila je svoju slikarsku školu.

No, osim što je poznata kao slikarka, Nadežda Petrović bila je i dobrovoljna bolničarka na frontu u Prvom balkanskom ratu. Međutim, tada oboleva od pegavog tifusa i umire u Valjevu 3. aprila 1915. godine.

Sava Šumanović – slikar za sva vremena

Administrator — Thu, 23 Jun 2011 09:12:30 +0000

Sava Šumanović očarao je čitav svet svojim inspirativnim slikama koje jasno dokazuju njegov talenat i slikarsko umeće. Rođen je u Vinkovcima 1896. godine, ali će gimnaziju pohađati u Zemunu gde se već tada javlja veliko interesovanje i ljubav prema ovoj vrsti umetnosti. Prejaka želja da se bavi slikarstvom naterala ga je da se suprodstavi ocu koji je želo da mu sin postane ugledni advokat, pa je tako Sava Šumanović po završetku gimnazije otišao u Zagreb gde će kao izuzetan student završiti Višu školu za umjetnost i obrt.

Već tada, kao mlad i ambiciozan slikar, počinje da izlaže svoja dela, jasno obojena uticajem simbolizma i secesije, a osim slikarstva bavi se grafikom, scenografijom i ilustracijom.

Samo par godina kasnije, Sava Šumanović iznajmljuje na Monparnasu u Parizu svoj slikarski atelje i tamo sklapa izuzetno dobra prijateljstva sa mnogim velikim umetnicima toga doba. S obzirom da mu je učitelj tada bio kubista Andre Lot, novonastale Šumanoviće slike imaju elemenata kubizma.

Slika koja mu je donela ogromnu slavu, naročito u Francuskoj, jeste Doručak na travi, naslikana 1927. godine i inspirisana istoimenim delom Kloda Monea. Pesma francuskog pesnika Artura Remboa Pijani brod, ali i Žerikoova slika Splav meduza nadahnuli su ga da uradi sliku Pijana lađa za sedam dana i sedam noći neprekidnog rada.

Kada se vratio u rodno mesto nastavlja da slika, ali ovoga puta pejzaže, a iz nostalgije za Parizom nastala su vredna dela Luksemburški park i Most na Seni.

Za vreme Drugog svetskog rata 1942. godine, Sava Šumanović odveden je u Sremsku Mitrovicu sa još oko 200 Srba koje su ustaše potom streljale i sahranile u zajedničku masovnu grobnicu.