Manastir Sopoćani izgrađen je u 13. veku i posvećen je Svetoj Trojici. Nažalost, u velikoj meri je oštećen nakon Bitke na Kosovu, ali je za vreme despota Stefana obnovljen.

Freske oko oltara ostavljaju bez teksta. Na jednoj od njih nalazi se kralj Uroš sa svojim sinovima Dragutinom, Milutinom, ali i sa ostalim članovima porodice. Tu je i freska na kojoj je prikazana smrt Stefana Nemanje, kao i momenat prenošenja njegovih moštiju u manastir Studenicu.

U Sopoćanima počiva deo moštiju sv. Kozme i Damjana, a koje su prethodno bile u manastiru Zočište koji je spaljen prilikom rata na Kosovu i Metohiji. Godine 2002. iz Pivskog manastira prenet je i deo moštiju ktitora Sopoćana, kralja Stefana Uroša I. Sahranjen je u sarkofagu od crvenog mermera u jugozapadnom naosu crkve, a osim kralja ovde su sahranjeni i Ana Dandolo, njegova majka, arhiepiskop Joanikije I, i mlađi sin kralja Vukana, knez Đorđe.

Danas, manastir Sopoćani utočište je 30 monaha i iskušenika. Oni se bave održavanjem crkve, održavanjem okolnog voćnjaka, bašte, pčelarstvom, ali i radom u nekom od umetničkih ateljea koji postoje u sklopu manastira, a to su ikonopisački atelje, krojački i druborezački.

Kada se nikejski vladar teodor II Laskrisa upokojio, na prestolu ga je zamenio Mihailo VIII Paleolog sa kojim je Stefan Uroš I uspeo da sklopi prijateljstvo, te je samim tim ujedinjenje sa Ugarskom bilo mnogo jednostavnije. Međutim, srpska vojska napada u Ugarskoj Mačvansku banovinu, te tom prilikom srpski kralj biva zarobljen. Nakon što je oslobođen, Stefan Uroš I pristaje na ponudu da njegov sin Dragutin oženi Katelinu, kćer ugarskog kralja Stefana V. Ali, pošto brak nije uspeo, Stefan Uroš I okreće se Karlu Anžujskom, vladaru Sicilije koji je bio žestok protivnik vizantijskog cara.

Kada je Stefan Uroš I ukinuo titule vladara kneza Duklje i Huma i kada je centralizovao vlast, njegov sin Dragutin tome se žestoko usprotivio. Napao je svoga oca i oteo mu vlast 1276. godine zahvaljujući pomoći vojske svoga tasta, ugarskog kralja.

Nakon ovog poraza, Stefan Uroš I se zamonašio u Humu prilikom čega je dobio ime Simeon. Već naredne 1277. godine tu je i umro. Ktitor je manastira Sopoćani u kome je i sahranjen.