Po nastanku Gračanice, u njoj je živelo na stotine monaha koji su svoje dane osim u molitvi provodili i baveći se umetnošću, najčešće slikanjem. U 16. veku manastir je bio središte novobrdskog mitropolita koji upravo ovde osnovao i jednu od prvih štamparija na ovim prostorima. Međutim, manastir Gračanica pretrpeo je strašna razaranje usled turskih zuluma, te je tako na neko vreme bio napušten. Međutim, kada se Drugi Svetski rat završio, nekolicina monahinja odlučila je da ga obnovi i tako je postao ženski manastir. U njemu sada živi oko 20 sestara koje vezu, koje se bave ikonopisanjem, neke poljoprivredom, ili nekim drugim monaškim poslušanjima.

Što se tiče arhitekture, manastir Gračanica izgrađen je od tesanog kamena koji je polagan u redove dvojnih ili trojnih opeka, ima tri apside i pet kubeta sa osnovom upisanog krsta. Što se tiče spoljne priprate, ona je sagrađena u doba kneza Lazara Hrebeljanovića.

Gračaničke freske

Zidovi Gračanice oživljeni su portretima srpskih arhiepiskopa, patrijarha, a tu je i freska na kojoj je prikazana sahrana gračaničkog mitropolita Dionisija. Neke od najlepših fresaka jesu ciklusi Rođenja Gospodnjeg, ali i Vaseljenskih sabora. Centralni luk oslikan je likom kralja Milutina i njegove žene Simonide, vizantijske princeze, dok se na prednjem delu naosa nalaze freska strašnog suda i stablo dinastije Nemanjić.

Što se ikona tiče, manastir Gračanica ima vrlo bogatu riznicu među kojima je najznačajnija ikona koja potiče iz 14. veka, ikona Hrista Milostivog.

Stefan Lazarević na vlast je došao 1389. godine nakon što mu je otac, car Lazar Hrebeljanović, poginuo u Boju na Kosovu. Tada je još uvek bio maloletan, te mu je u vođenju države pomagala majka Milica.

Stefan Lazarević bio je oženjen ćerkom gospodara ostrva Lezbos, Jelenom, a njihov brak ugovoren je prilikom njegovog boravka u Carigradu 1402, iste godine kada je dobio i titulu despota. Oni nisu imali dece niti se Jelena pominje kroz istoriju. Godinu dana nakon dobijanja despotske titule, Stefan Lazarević stupa u vazalske odnose sa Žigmundom, mađarskim kraljem, i od njega na upravu dobija Mačvu, Beograd, Golubac i Srebrenicu. Godine 1405. Beograd će proglasiti svojom prestonicom. Ono što je interesantno jeste da se Stefan Lazarević, prilikom Žigmundovog obnavljanja viteškog reda Zmaja, našao odmah iza samog kralja.

Mir u državi Stefan Lazarević iskoristio je da opismeni Srbiju u oblati politike, ekonomije i kulture. Objavljuje Zakonik o rudnicima čime značajno pospešuje razvoj ove poljoprivredne grane. Period njegove vladavine jeste vreme razvitka Moravskog stila u arhitekturi, stila koji će se lako prepoznati na njegovoj glavnoj zadužbini, manastiru Resava.

Gajio je veliku ljubav prema književnosi i, osim što je voleo da čita, i sam je bio pisac. Njegovo najznačajnije delo jeste Slovoljubve. Svojim pisanjem podstakao je još neke velike ljude toga vremena da se bave književnošću, a kako nije bilo štamparija tada se razvija prepisivačka delatnost.

Kako nije imao dece, Stefan Lazarević je za svog naslednika imenovo sestrića Đurđa i 1427. godine umro u lovu od srčane kapi.